Ikusei Shuro là gì? Những điều người lao động Việt Nam cần biết về chế độ mới tại Nhật Bản

Từ ngày 01/04/2027, Nhật Bản sẽ chính thức triển khai chế độ Ikusei Shuro (育成就労), từng bước thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng hiện hành. Đây là thay đổi quan trọng trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài, hướng đến mục tiêu phát triển kỹ năng nghề, bảo vệ quyền lợi người lao động và tạo lộ trình nghề nghiệp rõ ràng hơn. Vậy Ikusei Shuro là gì, có điểm gì khác so với chương trình thực tập sinh kỹ năng và người lao động Việt Nam cần chuẩn bị những gì?

Ikusei Shuro là gì?

Ikusei Shuro (育成就労), thường được dịch là chế độ đào tạo và làm việc, là chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài mới của Nhật Bản, được xây dựng nhằm đào tạo và phát triển nguồn nhân lực thông qua quá trình làm việc thực tế tại doanh nghiệp.

Theo Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản, chế độ này hướng đến việc đào tạo người lao động nước ngoài đạt trình độ kỹ năng tương đương diện Kỹ năng đặc định số 1 (Tokutei Ginou 1) sau khoảng ba năm làm việc, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhân lực tại những ngành đang thiếu lao động.

Khác với chương trình thực tập sinh kỹ năng trước đây, vốn đặt trọng tâm vào việc chuyển giao kỹ năng và đóng góp cho hợp tác quốc tế, Ikusei Shuro xác định rõ hai mục tiêu: phát triển kỹ năng nghề và bảo đảm nguồn nhân lực cho thị trường lao động Nhật Bản.

Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong cách Nhật Bản tiếp nhận và sử dụng lao động nước ngoài, đồng thời tạo cơ sở để người lao động xây dựng định hướng nghề nghiệp dài hạn.

Khi nào chế độ Ikusei Shuro chính thức có hiệu lực?

Chính phủ Nhật Bản đã thông qua luật sửa đổi liên quan đến chế độ tiếp nhận lao động nước ngoài vào tháng 6/2024. Theo lộ trình được công bố, Ikusei Shuro chính thức có hiệu lực từ ngày 01/04/2027.

Chế độ mới sẽ từng bước thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng (Technical Intern Training Program – TITP), đồng thời có các quy định chuyển tiếp đối với những trường hợp đang tham gia chương trình cũ.

Điều này có nghĩa là những người đang làm việc tại Nhật Bản theo diện thực tập sinh kỹ năng không mặc nhiên phải chuyển ngay sang Ikusei Shuro khi chính sách có hiệu lực. Việc tiếp tục chương trình hoặc áp dụng quy định chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào tình trạng cư trú, thời điểm tham gia và các điều kiện pháp lý cụ thể.

Đối với người lao động Việt Nam đang có kế hoạch sang Nhật từ năm 2027, việc cập nhật thông tin về chế độ mới là cần thiết để lựa chọn chương trình phù hợp và chủ động chuẩn bị ngoại ngữ, kỹ năng nghề nghiệp.

Ikusei Shuro khác gì so với chương trình thực tập sinh kỹ năng?

Một trong những thay đổi đáng chú ý của Ikusei Shuro là cách tiếp cận đối với người lao động nước ngoài. Thay vì chủ yếu nhấn mạnh hoạt động thực tập và chuyển giao kỹ năng, chế độ mới hướng đến việc đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế tại Nhật Bản.

Những khác biệt chính bao gồm:

Những thay đổi này cho thấy Nhật Bản đang hướng đến hệ thống tiếp nhận lao động có tính liên kết rõ ràng hơn giữa đào tạo, làm việc và phát triển nghề nghiệp.

Tuy nhiên, Ikusei Shuro không đồng nghĩa với việc mọi người lao động đều được tự do chuyển việc hoặc tự động chuyển sang diện Kỹ năng đặc định sau ba năm. Mỗi giai đoạn đều có những yêu cầu cần đáp ứng.

Những thay đổi quan trọng người lao động Việt Nam cần biết

1. Có thể chuyển nơi làm việc khi đáp ứng điều kiện

Một trong những điểm được quan tâm nhất của chế độ Ikusei Shuro là quy định về chuyển nơi làm việc, hay còn gọi là chuyển đơn vị tiếp nhận.

Theo chế độ mới, người lao động có thể được chuyển sang doanh nghiệp khác theo nguyện vọng cá nhân sau khi đáp ứng các điều kiện nhất định. Thời gian làm việc tối thiểu tại đơn vị tiếp nhận trước khi được chuyển theo nguyện vọng thường nằm trong khoảng 1–2 năm, tùy ngành nghề và quy định áp dụng.

Ngoài thời gian làm việc, người lao động còn phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến kỹ năng, năng lực tiếng Nhật và điều kiện của doanh nghiệp tiếp nhận mới.

Đây là thay đổi đáng chú ý so với chương trình thực tập sinh kỹ năng hiện hành, nơi việc chuyển đơn vị tiếp nhận theo nguyện vọng cá nhân về nguyên tắc bị hạn chế.

Dù vậy, người lao động cần hiểu rằng quyền chuyển nơi làm việc không có nghĩa là được tự ý nghỉ việc và chuyển sang bất kỳ doanh nghiệp nào mà không thực hiện thủ tục.

2. Tiếng Nhật trở thành yêu cầu quan trọng

Trong chế độ Ikusei Shuro, năng lực tiếng Nhật được chú trọng ngay từ giai đoạn bắt đầu làm việc.

Theo quy định, trước khi bắt đầu làm việc, người lao động cần đạt trình độ tiếng Nhật tương đương A1 thông qua kỳ thi được chấp nhận hoặc hoàn thành chương trình đào tạo tiếng Nhật tương ứng theo quy định.

Trong quá trình làm việc, người lao động tiếp tục được đào tạo và nâng cao năng lực ngoại ngữ, hướng đến mục tiêu đạt trình độ cần thiết để chuyển sang diện Kỹ năng đặc định số 1.

Điều này cho thấy việc học tiếng Nhật không chỉ phục vụ quá trình tuyển chọn ban đầu mà còn có vai trò lâu dài đối với khả năng thích nghi và phát triển nghề nghiệp.

Với người lao động Việt Nam đang có kế hoạch sang Nhật, chuẩn bị ngoại ngữ sớm sẽ giúp quá trình học tập và làm quen với môi trường làm việc thuận lợi hơn.

3. Lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng hơn

Ikusei Shuro được thiết kế với mục tiêu đào tạo người lao động đạt trình độ kỹ năng tương đương Kỹ năng đặc định số 1 sau khoảng ba năm.

Sau giai đoạn này, người lao động có thể xem xét chuyển sang diện Tokutei Ginou 1 nếu đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng, tiếng Nhật và điều kiện cư trú.

Việc chuyển đổi không diễn ra tự động. Người lao động phải hoàn thành các yêu cầu đánh giá hoặc kỳ thi theo quy định của ngành nghề.

Cách tổ chức này giúp hình thành một lộ trình phát triển tương đối rõ ràng: từ học tập, làm việc và tích lũy kỹ năng đến nâng cao trình độ nghề nghiệp để tiếp tục làm việc tại Nhật Bản.

4. Chú trọng hơn đến quyền lợi của người lao động

Một trong những lý do Nhật Bản xây dựng chế độ Ikusei Shuro là nhằm giải quyết các bất cập từng được ghi nhận trong chương trình thực tập sinh kỹ năng, đặc biệt liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích của lao động nước ngoài.

Chế độ mới bổ sung những quy định về quản lý, hỗ trợ và giám sát các tổ chức liên quan đến quá trình tiếp nhận lao động.

Việc cho phép chuyển nơi làm việc trong những điều kiện nhất định cũng được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng bảo vệ người lao động khi phát sinh vấn đề trong quá trình làm việc.

Tuy nhiên, quyền lợi cụ thể vẫn phụ thuộc vào pháp luật Nhật Bản, hợp đồng lao động và các quy định áp dụng đối với từng trường hợp.

Người lao động Việt Nam cần chuẩn bị gì trước chế độ Ikusei Shuro?

Đối với những người đang quan tâm đến cơ hội làm việc tại Nhật Bản, việc chuẩn bị từ sớm là yếu tố quan trọng để chủ động thích nghi với những thay đổi của chính sách.

Trước hết, cần chú trọng học tiếng Nhật. Ngoại ngữ không chỉ là yêu cầu của chương trình mà còn là công cụ giúp người lao động giao tiếp trong công việc, tiếp nhận hướng dẫn và hòa nhập với cuộc sống tại Nhật Bản.

Thứ hai, tìm hiểu kỹ ngành nghề dự định tham gia. Mỗi lĩnh vực có những yêu cầu riêng về kỹ năng, điều kiện tuyển dụng và tiêu chuẩn đánh giá. Người lao động nên cân nhắc sự phù hợp giữa năng lực cá nhân, sức khỏe và định hướng nghề nghiệp.

Thứ ba, chủ động tìm hiểu quyền lợi và nghĩa vụ. Trước khi đăng ký chương trình, cần làm rõ thông tin về doanh nghiệp tiếp nhận, điều kiện làm việc, tiền lương, chi phí, thời hạn hợp đồng và những quy định liên quan đến chuyển nơi làm việc.

Cuối cùng, lựa chọn đơn vị tư vấn và phái cử có thông tin minh bạch. Việc được hướng dẫn đúng ngay từ giai đoạn chuẩn bị sẽ giúp người lao động hiểu rõ lộ trình, hạn chế những kỳ vọng không phù hợp và chủ động hơn trong các quyết định của mình.

Hải Phong Connect đồng hành cùng người lao động trước những thay đổi của thị trường Nhật Bản

Sự ra đời của Ikusei Shuro cho thấy thị trường lao động Nhật Bản đang có những điều chỉnh đáng chú ý, trong đó năng lực ngoại ngữ, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích nghi của người lao động ngày càng được đề cao.

Với định hướng đào tạo, kết nối và phái cử nguồn nhân lực Việt Nam sang Nhật Bản, Hải Phong Connect – đơn vị thành viên của Hải Phong Group chú trọng vai trò của công tác tư vấn, định hướng và chuẩn bị hành trang cho người lao động trước khi tham gia các chương trình làm việc tại nước ngoài.

Trong bối cảnh chính sách tiếp nhận nhân lực có sự thay đổi, việc cập nhật thông tin chính xác và giúp học viên hiểu rõ các yêu cầu mới là một phần quan trọng của quá trình đồng hành.

Thông qua hoạt động tư vấn định hướng và đào tạo tiếng Nhật, Hải Phong Connect hướng đến việc hỗ trợ người lao động xây dựng nền tảng cần thiết, chủ động tìm hiểu ngành nghề và chuẩn bị cho môi trường làm việc tại Nhật Bản.

Chủ động chuẩn bị để đón đầu những thay đổi

Ikusei Shuro không đơn thuần là tên gọi mới thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng. Đây là bước thay đổi trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản, với trọng tâm là phát triển kỹ năng, đáp ứng nhu cầu nhân lực và xây dựng lộ trình nghề nghiệp rõ ràng hơn.

Đối với người lao động Việt Nam, việc hiểu đúng chế độ mới sẽ giúp quá trình lựa chọn chương trình, học tiếng Nhật và chuẩn bị hồ sơ có định hướng phù hợp hơn.

Dù đang tìm hiểu cơ hội sang Nhật hay đã có kế hoạch tham gia chương trình trong thời gian tới, người lao động nên chủ động cập nhật chính sách từ các nguồn chính thức và tìm hiểu kỹ điều kiện áp dụng.

Bạn đang quan tâm đến cơ hội làm việc tại Nhật Bản? Hãy liên hệ Hải Phong Connect để được tư vấn về các chương trình hiện có, định hướng học tiếng Nhật và những bước chuẩn bị phù hợp với mục tiêu của bản thân.

—

Liên hệ Hải Phong Connect

Hotline: 1800 6770

Website: https://haiphongconnect.com.vn/

Địa chỉ: Hải Phong Building, số 19 Trần Thủ Độ, phường Yên Sở, Hà Nội